Bijscholingsverplichtingen FSMA

Rollen & Statuten

Voor je geregelde bijscholing dient er te worden voldaan aan de bijscholingsverplichtingen van de FSMA. Welke verplichtingen op jou van toepassing zijn hangt af van je rol en je statuut.

Je statuut bepaalt voor welke kennismodules je jaarlijks een x-aantal bijscholingsuren dient te behalen. Wat de aantallen zijn, staat hieronder bij de statuten.

Rol

De bijscholingsverplichtingen gelden onder meer voor de volgende rollen:

• VVD (Verantwoordelijke Voor de Distributie)
• EL (Effectief Leider)
• PCP (Persoon in Contact met het Publiek)

Statuten

Hieronder staan de kennismodules die horen bij de gelijknamige statuten, inclusief de verplichte bijscholingsuren. Heb je meerdere statuten, dan dien je het gecumuleerde aantal bijscholingsuren te halen.

• Verzekeringen: 15 studie-uren per jaar
• Bank- en beleggingsdiensten: 15 studie-uren per jaar
• Consumentenkrediet: 3 studie-uren per jaar
• Hypothecair krediet: 3 studie-uren per jaar

Op basis van de onderverdeling in kennismodules sluiten wij met onze inhoudelijke criteria aan bij de Europese IDD-richtlijn, ten aanzien van de beroepskennis in de verzekeringssector en het Koninklijk Besluit van 25 juni 2019.

Studieduur

Naast de verplichting om te voldoen aan het aantal bijscholingsuren, is ook de effectieve tijdsbesteding een zeer belangrijk onderdeel. Want één bijscholingsuur staat gelijk aan één uur effectieve tijdbesteding.

De FSMA wil namelijk dat bijscholingsuren alleen worden toegekend, wanneer een medewerker minimaal 80% van de vastgestelde studietijd effectief heeft doorlopen.

De FSMA controleert hier steeds nadrukkelijker op, waardoor het noodzakelijk is om de effectieve tijdbesteding in de gaten te houden. Hier hebben wij speciale functionaliteiten voor ontwikkeld:

• Compliance studieduur: hiermee stel je als manager/beheerder in aan welke studietijd voldaan dient te worden en wat de gevolgen zijn.
• Tijdwaarneming: hiermee bewaak je tijdens het volgen van de opleiding of je voldoet aan de benodigde studietijd.

Het mag duidelijk zijn dat je met webinars in principe altijd voldoet aan de studieduur en dat je bij het bestuderen van de artikelen wat meer aandacht aan de studieduur dient te besteden.

PCP

Voor de PCP's geldt een 'open norm', waarbij de werkgever verantwoordelijk is voor het uitwerken en uitvoeren van een jaarlijks en geactualiseerd opleidingsplan. Met als doel, de kennis van de PCP'er aantoonbaar actueel te houden.

Voor de EL en de VVD geldt tevens dat de eerste 3 jaar volgend op hun eerste inschrijving als tussenpersoon of aanduiding in hun rol als VVD of EL minimaal 12 van de 15 bijscholingspunten moeten worden besteed aan verzekeringsproducten die door hen worden verdeeld, of waarop zij toezicht hebben.

Uitbreiding definitie PCP inzake krediet

Op 1 augustus 2022 is de definitie van PCP inzake kredietbemiddeling uitgebreid.

De voornaamste impact van deze wetswijziging ziet op het niveau van de beroepskennis. Als gevolg van deze wetswijziging dienen personen die worden gelijkgesteld met een PCP'er en die sinds 1 augustus 2022 dergelijke functies uitoefenen bij een kredietgever of -bemiddelaar, te voldoen aan de vereisten van beroepskennis.

Subagent in opleiding

Vanaf 1 januari 2022 is het eveneens mogelijk om een activiteit van (her-)verzekeringsdistributie uit te oefenen onder het statuut van 'subagent in opleiding'. 

Een 'subagent in opleiding' is een (her)verzekeringssubagent die voldoet aan alle inschrijvingsvoorwaarden, ook inzake de vereiste theoretische kennis, maar die niet over 6 maanden nuttige praktische ervaring beschikt. Hij kan deze nuttige praktische ervaring opdoen onder het versterkt toezicht van een (her)verzekeringsmakelaar of -agent. 

De bijscholingsverplichting (en eerste bijscholingsperiode) voor de subagent in opleiding vangt aan op 1 januari van het jaar dat volgt op het jaar waarin de verzekeringstussenpersoon in het door de FSMA bijgehouden register wordt ingeschreven. Er wordt hierbij geen onderscheid gemaakt wanneer het om bv. een verzekeringssubagent of een verzekeringssubagent in opleiding gaat.

Algemeen en Sectorspecifiek

Eind 2023 heeft de FSMA een volledig nieuwe set van FAQ’s over bijscholing gepubliceerd. Hierin vind je een antwoord op veelgestelde vragen, zoals over de cumul van opleidingen en de overdracht van bijscholingsuren naar een volgend bijscholingsjaar. 

Ten aanzien van de cumul van uren geeft de FSMA aan dat minimaal 1/3 van het wettelijk vereiste aantal bijscholingsuren is voorbehouden aan sectorspecifieke opleidingen (zonder cumul). De overige 2/3 van de bijscholingsuren kan worden besteed aan algemene opleidingen (met cumul).

Om direct te kunnen zien bij welke urencategorie een artikel hoort, maken we binnen Advisors Up-to-date België een onderscheid in de volgende labels waarop je ook kunt filteren.

• Sectorspecifiek (S): dit betreffen artikelen die betrekking hebben op een enkele kennismodule.
• Algemeen (A): hier gaat het om artikelen met een brede reikwijdte, die zich niet beperken tot één kennismodule.

Om ervoor te zorgen dat de verhouding 1/3 versus 2/3 altijd wordt gerespecteerd, hebben we bij het berekenen van het compliance percentage in de Kennis Monitor en Compliance Monitor het aantal algemene bijscholingsuren gemaximeerd. Voor de kennismodules Verzekeringen en Bank & Beleggen betekent dit een maximum van 10 algemene bijscholingsuren en voor de modules Consumentenkrediet en Hypothecair Krediet een maximum van 2 algemene uren. 

Er geldt overigens géén maximum op het aantal sectorspecifieke artikelen. Je mag je wettelijke bijscholingsuren dus volledig behalen met sectorspecifieke artikelen.

De verhouding van 1/3 sectorspecifiek en 2/3 algemeen betreft een aanbeveling van de FSMA en geen wettelijke verplichting. In uitzonderlijke gevallen kunnen de vereiste bijscholingsuren dus ook volledig worden behaald met algemene artikelen. Desalniettemin stimuleren wij deelnemers om ook sectorspecifieke artikelen te volgen, aangezien dit de voorkeur geniet van de FSMA.

Voorbeeld

Stel je hebt een inschrijving bij het statuut Verzekeringen en dient 15 wettelijke bijscholingsuren per jaar te behalen. Je hebt 13 uren in de categorie Algemeen behaald en 2 bijscholingsuren in de categorie Sectorspecifiek.

Dan heb je weliswaar 15 uur behaald, maar je bent niet compliant en voldoet hiermee niet aan de richtlijnen van de FSMA. Op basis van de FSMA-normen dien je immers tenminste 5 bijscholingsuren Sectorspecifiek te behalen.

Bij de berekening van het compliance percentage wordt in dit geval het aantal algemene bijscholingsuren dus gemaximeerd op 10 uur (in plaats van 13 uur).

Overschot aan bijscholingsuren

Heb je teveel studie-uren behaald? Dan mag je het ‘overschot’ in beginsel overdragen naar het volgende kalenderjaar. In geval van een ‘tekort’ aan bijscholingsuren verwacht de FSMA dat de onderneming een inhaalprogramma opstelt.

Lees voor de overdracht van uren verder in het artikel ‘Teveel behaalde uren overdragen’.

Tekort aan bijscholingsuren

Het kan gebeuren dat je in een bepaald kalenderjaar niet het vereiste aantal wettelijke bijscholingsuren behaalt. Erg vervelend, maar er zijn oplossingen.

Hieronder leggen we stap voor stap uit wat je kunt doen, hoe dit administratief wordt opgevolgd en hoe een eventueel tekort kan worden ingehaald.

Scenario 1: tekort intussen geregulariseerd

In veel gevallen kan het tekort nog eenvoudig worden rechtgezet. De FSMA laat toe dat ontbrekende bijscholingsuren uit een kalenderjaar worden ingehaald in de eerste drie maanden van het daaropvolgende kalenderjaar.

In dat geval:

• mag de onderneming officieel verklaren dat het tekort intussen is rechtgezet
• hoeven er geen bijkomende documenten of verklaringen te worden ingediend

In het Cabrio-dossier van de FSMA volstaat het om het juiste vakje aan te duiden. Let wel: de nodige bewijsstukken en deelname-attesten moeten intern bewaard blijven, mocht er later een controle plaatsvinden.

Scenario 2: Inhaalprogramma

Lukt het niet om het tekort meteen weg te werken? Dan biedt de FSMA ook de mogelijkheid om een inhaalprogramma op te stellen.

Concreet betekent dit dat:

• het tekort wordt ingehaald binnen zes maanden nadat je voor deze optie hebt gekozen
• je dit aanduidt in Cabrio en het inhaalprogramma toevoegt

Ook in dit geval volstaat het om in Cabrio het juiste vakje aan te duiden.

Voor de volledige toelichting verwijzen we graag naar de meest recente FSMA-nieuwsbrief over de rapportering van bijscholingsuren. Daarin worden de regels en mogelijkheden uitgebreid toegelicht.

Eindtermen

Alle wettelijke opleidingen zijn gerelateerd aan een eindterm. Een eindterm is een beknopte omschrijving van de relevante kennis, inzichten en vaardigheden. Hierdoor wordt de aansluiting met de praktijk nog optimaler!

Sinds 1 januari 2021 worden de eindtermen niet meer vastgelegd per tak, maar per module. Waarbij we voor het Kennisdomein Verzekeringen onderscheid maken in de categorieën: Basis, Leven en Niet-Leven.

Rapportering FSMA

Tussenpersonen en kredietgevers moeten één keer per jaar in hun online inschrijvingsdossier in Cabrio bevestigen of zij voldaan hebben aan de bijscholingsverplichting. Dit doe je door het juiste vakje aan te duiden onder het luik Bijscholing. Je hoeft geen attesten of documenten op te laden. Je geeft enkel aan of:

• de bijscholingsverplichting volledig werd nageleefd
• een eventueel tekort intussen werd geregulariseerd
• of er een inhaalprogramma werd opgestart

De rapportering kan vanaf 15 december en moet uiterlijk tegen 31 maart van het daaropvolgende jaar gebeuren. De nodige bewijsstukken en deelname-attesten bewaar je intern, voor het geval de FSMA deze later zou opvragen.

Meer uitleg vind je in de FSMA-nieuwsbrief over de rapportering van bijscholingsuren.

FSMA-accreditatie

Up-to-date (Akkermans & Partners) is als opleidingsverstrekker geaccrediteerd voor bijscholing in Verzekeringen, Bank- en Beleggingsdiensten, Consumentenkrediet en Hypothecair Krediet. Ons FSMA accreditatienummer is 500230ABCH.

FSMA-FAQ Bijscholing

Eind 2023 heeft de FSMA een volledig nieuwe set van FAQ’s over bijscholing gepubliceerd. Hierin vind je een antwoord op veelgestelde vragen, zoals over de cumul van opleidingen en de overdracht van bijscholingsuren naar een volgend bijscholingsjaar.

• FSMA News - FAQ bijscholing - 18 december 2023